29 oktober 2019

Hire character, train skill? Dat is echt maar een deel

“Diep zitten, denk aan je techniek! Juist, dat is-ie!” Ineens sta je er weer, op het ijs. Best bijzonder om weer terug te zijn. Niet meer als professioneel schaatser, maar als coach bij het programma de IJzersterkste. Ik neem het hierin op tegen schaats-generatiegenoot Rintje Ritsma. Beiden hebben we 6 BN’ers in ons team, die we in de zomer hebben klaargestoomd voor een ijskoude strijd. De beste blijft uiteindelijk over, en mag als de IJzersterkste worden gekroond. 30 november is de eerste aflevering al trouwens:

Onderwerp van die eerste aflevering: je team samenstellen. Best lastig, op basis van enkele rondjes iemand kiezen. Want meer was het niet.
Hoe doe je dat sowieso goed, een team samenstellen? Daar heb ik wel wat leerpunten over.

Mijn eerste jaar als coach

We gaan terug naar mijn tijd als schaatscoach bij Liga. Het was mijn eerste jaar als coach. En dan moet je je team gaan formeren. Hoe doe je dat? Waar kijk je naar? Talent? Ja. Ze moeten vooral hard kunnen rijden. En de rest, chemie en zo, dat komt vanzelf wel. Toch?

Nee, die chemie kwam er allesbehalve. Een aantal mensen konden gewoon niet met elkaar door één deur. Gevolg: een team met kliekjesvorming, wantrouwen naar elkaar. Ze hadden weinig tot niets voor elkaar over. Het moreel was laag, het sportplezier nog lager.

Ik leerde: er is daadwerkelijk zoiets als een klik. Een match tussen karakters. En die klik kun je niet zomaar smeden, die moet er zijn.
Dus, hoe ga je dan te werk? Hoe smeed je het ideale team? Je kijkt simpelweg naar die samenstelling van karakters. Ik weet het, we worden allemaal doodgegooid met “Hire character, train skill”. Maar is er ook nog zoiets als een mix van die karakters. Staar je niet blind op dat ideale type teamlid dat je voor ogen hebt. Nee, kijk vooral naar wat er al in je team zit.

Een introvert tussen excentriekelingen

Ik sprak eens een teammanager bij een marketingbureau. Haar team bestond louter uit extraverte mensen. Sociale dieren, outgoing. Mensen die makkelijk verbinding maken. Ze besloot een wat meer teruggetrokken persoon aan het team toe te voegen. We noemen hem Corné. Iemand die vanuit Belbin als blauw zou worden gelabeld. “Voor de procesmatige zaken.”

Wat gebeurde: Corné kwam totaal niet uit de verf. Hij kon als stille kracht onmogelijk aarden tussen al die spring-in-het-velds. Sterker nog: van de dagelijkse confrontatie met die al energiekelingen werd hij letterlijk ziek. De verplichting om mee te gaan in het hoge energieniveau en de constante sociale interactie maakte Corné overspannen. Hij zat een half jaar thuis.

Werd de rest van het team hier nou heel erg door geraakt? Mwah. Maar het leidt toch af. Als team praat je er onderling over. Sommige vragen zich bij zichzelf af of zij aan het ziektebeeld hebben bijgedragen.
Kortom, ellende voor Corné, ellende voor de werkgever. Op basis van competenties was het geen vraag dat Corné geschikt was. In een soortgelijke rol bij een ander bedrijf was hij succesvol. Dat was een softwarebedrijf, waar veel ‘blauwen’ werken. Corné voelde zich er als een vis in het water.

Zonder harmonie geen topprestaties

De les? Als karakters in een team niet goed op elkaar zijn afgesteld, gaat dat ten koste van prestaties. En van de gezondheid van mensen.
Dat wil geen enkele leidinggevende (of schaatscoach). Harmonie, balans, noem het hoe je het noemen wilt. Wat je als schaatser op de baan nodig hebt, dat zoek je ook in je team: evenwicht.

Denk daar maar eens over na. Of nodig mij een keer uit om erover te komen praten. Naast een comeback als celebrity schaatscoach ben ik tegenwoordig namelijk ook spreker, met mijn verhaal ‘het Mysterie van Succes’. Hierin beleef je mijn reis naar 3 Olympische gouden medailles — en wat jij daarvan kunt leren.

Bijvoorbeeld: hoe spot je de subtiele zaken die juist zo cruciaal zijn, en hoe pak je deze aan om topprestaties af te dwingen? Hoe ga je om met tegenslagen, teamprocessen en de media? Hoe bewaak je de grote lijnen terwijl je je moet concentreren op die oh-zo belangrijke details?

Daar neem ik jou en je team in mee. Het doel is een inspiratie- en motivatieboost. En het geven van concrete handvatten waar je morgen iets mee kunt. Op mijn site kun je meer lezen, neem vooral een kijkje! Voor nu wil ik je bedanken voor je aandacht. Volgende week deel ik weer een artikel, met een les uit aflevering 2 van de IJzersterkste. Volg of connect met me op LinkedIn, dan zie je ’m zeker voorbij komen.

promotiefoto de Ijzersterkste: Ruud Baan